Terugblik 2026

Van 8 tot en met 15 september stond Utrecht opnieuw in het teken van taal, rekenen en digitaal meedoen. Tijdens de Week van Lezen en Schrijven bundelden twintig organisaties hun krachten om aandacht te vragen voor het belang van basisvaardigheden.

Met 36 activiteiten, door 20 organisaties speciaal voor deze week georganiseerd, was er op allerlei plekken in de stad iets te beleven. Van een meertalig dictee en een taalolympiade tot workshops over geldzaken, digitale vaardigheden en begrijpelijke communicatie. In totaal waren er naar schatting 1.000 deelnames aan de activiteiten. Daarnaast bereikten de verschillende campagnes duizenden Utrechters.

Van ingewikkelde brieven naar begrijpelijke taal

Bibliotheek Utrecht organiseerde een werkbijeenkomst over begrijpelijke communicatie voor 35 professionals. Ervaringsdeskundige Tonny Bouhuizen vertelde wat ingewikkelde taal in het dagelijks leven betekent. NOS-journalist Lysette van Geel liet zien hoe je complexe onderwerpen helder kunt uitleggen. Tijdens Tools voor Taal gingen deelnemers zelf aan de slag met begrijpelijke woorden en teksten.

Met de campagne De zin van simpele zinnen vroeg de bibliotheek aandacht voor ingewikkelde brieven en formulieren. Op 25 locaties konden inwoners voorbeelden van moeilijk te begrijpen communicatie achterlaten. Daarnaast verscheen de Wegwijzer Begrijpelijke Communicatie, met praktische handvatten voor organisaties.

Taal brengt mensen samen

Een bijzonder moment was het meertalige gemeenschapsdictee van Project BEFU / New Dutch Connections. Schrijver Abdelkader Benali nam deelnemers mee langs Nederlandse woorden met een Arabische oorsprong. De avond bracht mensen met verschillende taalachtergronden samen en kreeg zelfs landelijke aandacht: Benali schreef erover in zijn column in Trouw.

Bij Welkom in Utrecht kwamen azc-bewoners, buurtbewoners en taalmaatjes samen voor een vrolijke Taalolympiade. Met taalspelletjes, raadsels en opdrachten leerden deelnemers elkaar beter kennen. Ook Stichting Prago bracht taalplezier naar buiten. Met grote woordzoekpuzzels op het Vredenburg trok de organisatie zo’n 80 voorbijgangers. Een oudere dame met een rollator bleek zelfs sneller te puzzelen dan een groepje jonge meiden. Haar geheim? Ze puzzelde iedere dag!

Gilde Utrecht organiseerde taalspelletjes voor deelnemers aan NT2-leesgroepen. Bij Vrijwilligerscentrale Utrecht konden deelnemers kennismaken met het Plât Uteregs en zelf dialogen schrijven. De workshops kregen hoge waarderingen en boden ook gelegenheid om vrijwilligers van verschillende organisaties met elkaar in contact te brengen.

Bij Stichting Basmah Academy stond de kracht van taal en persoonlijke verhalen centraal. Tijdens vier bijeenkomsten rond het boek Gebroken, niet verslagen ontdekten deelnemers hoe lezen, schrijven en het delen van ervaringen kunnen bijdragen aan zelfvertrouwen en persoonlijke ontwikkeling. De gesprekken maakten veel los. Verschillende vrouwen gaven na afloop aan Nederlandse taallessen te willen volgen. Daarmee vormden de bijeenkomsten ook een opstap naar verdere taalontwikkeling.

Ook Humanitas Utrecht bracht mensen samen. Tijdens een Taalmiddag voor Taalmaatjes deelden deelnemers en vrijwilligers gerechten en verhalen uit verschillende landen. Daarna gingen ze samen aan de slag met gedichten. De middag was zo geslaagd dat een deelnemer vroeg: “Ik vind het hier heel gezellig en wil volgende week weer terugkomen, kan dat?”

Taalplezier dicht bij huis

In Winkelcentrum NOVA in Kanaleneiland werd de Week feestelijk afgetrapt met het Lezen & Schrijvenfeest, een initiatief van Wijkinformatiepunt Kanaleneiland. Samen met Taal Doet Meer, Digiwijs 3.0 en Bibliotheek Utrecht organiseerde het Wijkinformatiepunt een gevarieerd programma met muziek, ontmoeting en aandacht voor de campagne rond begrijpelijke brieven. Zo’n honderd bezoekers maakten op een laagdrempelige manier kennis met de mogelijkheden om hun taal- en digitale vaardigheden te verbeteren.

Bij Stichting Sahayta stond een gevarieerd programma op de agenda, van Digilingo en samen zingen tot voorlezen en het delen van persoonlijke verhalen. De activiteiten boden deelnemers de gelegenheid om Nederlands te oefenen, ervaringen uit te wisselen en elkaar beter te leren kennen.

DOCK Utrecht organiseerde in Buurtcentrum Hart van Hoograven een Mini NT2 Bibliotheek & Speelotheek en een Letterbingo. Beide activiteiten trokken veel belangstelling. De Mini NT2 Bibliotheek was zelfs zo’n succes dat DOCK besloot deze het hele jaar beschikbaar te houden. Zo kunnen bewoners ook na de Week blijven oefenen met eenvoudige boeken en taalspelletjes.

Bij Synchro Foundation kreeg de maandelijkse bingo in De Saffier een extra inclusief karakter. Dankzij een gebarentolk en een schrijftolk konden ook dove en slechthorende bezoekers de activiteit volgen. Een dag later organiseerde Synchro een Inclusief Boekenbal, waar deelnemers taalspelletjes deden en persoonlijke verhalen en gedichten deelden. De bijeenkomsten leverden mooie ontmoetingen en nieuwe ideeën voor vervolgactiviteiten op.

Van geldzaken tot moeilijke brieven / Praktische hulp, dichtbij

Stichting ASHA organiseerde twee drukbezochte workshops over rekenen en budgetteren. Ruim tachtig deelnemers gingen aan de slag met dagelijkse geldzaken, zoals het begrijpen van bankafschriften en omgaan met stijgende kosten. Deelnemers herkenden elkaars financiële zorgen en kregen informatie over plekken waar zij ondersteuning kunnen vinden.

Bij Serve the City Utrecht konden inwoners tijdens twee pop-up Papiercafés terecht met vragen over brieven en formulieren. De activiteiten vonden plaats in een gezondheidscentrum en bij vrouwenopvang Moviera. Vooral bij Moviera bleek de combinatie met activiteiten voor kinderen waardevol. Terwijl de kinderen bezig waren, konden moeders rustig met een vrijwilliger in gesprek en hulp krijgen bij hun vragen.

Ook Steunpunt Zelfregie & Herstel organiseerde drie toegankelijke workshops, over voorlezen, digitale vaardigheden en interculturele communicatie. Deelnemers wisselden ervaringen uit en leerden nieuwe vaardigheden. Een bezoeker reageerde enthousiast: “Hele leerzame workshop, ik zou heel graag een vervolg willen!”

Samen wijzer in de digitale wereld

Hoe maak je digitale vaardigheden bespreekbaar op een gezellige en toegankelijke manier? De GeluksBV, Digiwijs 3.0 en Sagènn lieten het zien tijdens het Digitaal Praatmaal. Tijdens een high tea gingen 35 ouderen met elkaar in gesprek over hun ervaringen met de digitale wereld. Aan de hand van speciaal ontwikkelde placemats deelden zij vragen, tips en herkenbare situaties.

Deelnemers kregen ook informatie over mogelijkheden om verder te oefenen en ondersteuning te krijgen. Zo werd een gezellige ontmoeting tegelijk een opstap naar praktische hulp bij digitale vragen.

Nieuwe vrijwilligers en meer zichtbaarheid

Taal Doet Meer organiseerde tijdens de Week ook Zing Nederlands met me! in Bibliotheek Neude. Ongeveer vijftig bezoekers zongen samen Nederlandse liedjes. De middag leverde bovendien nieuwe aanmeldingen voor taalvrijwilligerswerk op. Daarnaast ontwikkelde Taal Doet Meer het puzzelboekje Spelenderwijs Nederlands, waarmee taalleerders op een speelse manier kunnen oefenen.

Ook draaide er opnieuw een wervingsspot voor taalvrijwilligers in de Utrechtse filmhuizen. De campagne leverde naar schatting 15.600 kijkcontacten op.

Online kreeg de Week eveneens aandacht. De berichten van Bibliotheek Utrecht rond De zin van simpele zinnen bereikten via Instagram en LinkedIn samen bijna 12.000 weergaven. Daarnaast besteedden onder meer de Belastingdienst en Trouw aandacht aan onderdelen van het programma.

Deelnemende organisaties deelden hun activiteiten via nieuwsbrieven, sociale media, flyers en persoonlijke netwerken. Vooral direct contact in de wijk bleek belangrijk om inwoners te bereiken en enthousiast te maken om mee te doen.

Blijvende aandacht voor basisvaardigheden

De Week van Lezen en Schrijven Utrecht 2026 liet opnieuw zien hoeveel er in de stad gebeurt om taal, rekenen en digitale vaardigheden toegankelijker te maken.

Van Overvecht tot Kanaleneiland en van de binnenstad tot Leidsche Rijn kwamen inwoners samen om te leren, ervaringen uit te wisselen en nieuwe mensen te ontmoeten. Sommige activiteiten kregen een blijvend vervolg, andere leverden nieuwe contacten, vrijwilligers of belangstelling voor taallessen op.

Met twintig betrokken organisaties, honderden deelnemers en duizenden mensen die via campagnes werden bereikt, kijken we terug op een veelzijdige editie. De ervaringen en nieuwe samenwerkingen vormen een mooie basis om ook in 2027 samen aandacht te vragen voor basisvaardigheden. Want iedereen moet kunnen meedoen!